ندای لرستان

آخرين مطالب

یادداشت؛

بارش‌های اخیر لرستان و چند نکته قابل تامل سياسي

بارش‌های اخیر لرستان و چند نکته قابل تامل

  بزرگنمايي:

ندای لرستان - خرم‌آباد - خروج بخش عمده بارندگی از استان، توزیع مکانی و زمانی نامناسب، بی نظمی اقلیمی و نبود سد با حجم کافی در لرستان از نکات قابل تامل پیرامون بارش‌های سیل‌آسای اخیر بود.

خبرگزاری مهر ، گروه استان‌ها_ *امیرحمزه حقی آبی: خروج بخش عمده بارندگی از استان، توزیع مکانی و زمانی نامناسب، بی نظمی اقلیمی، نبود سد با حجم کافی و… از نکات قابل تأمل پیرامون بارش‌های سیل‌آسای اخیر لرستان بود.
١- خروج بخش عمده بارندگی از استان به دلیل عدم وجود سدهای مخزنی کافی در استان
علیرغم اینکه حدود ١٢ درصد آب‌های سطحی کشور در لرستان جاری است، سهم استان لرستان از آب سطحی تنظیم شده کشور حدود 0.05 درصد است ولی این حجم آب نتوانسته نقش مناسبی در توسعه استان داشته باشد و علیرغم اینکه میزان اراضی آبی کشور حدود 42 درصد است، در لرستان این نسبت، 25 درصد است. هرچند بخش قابل ملاحظه‌ای هم از این اراضی آبی از گذشته تا به حال توسط زارعین و به صورت سنتی و با راندمان انتقال و توزیع آب پایین، تحت آبیاری قرار گرفته است و این طور نیست که توسط سدها و شبکه‌های آبیاری، تأمین آب شده باشند.
با وجود این بارندگی‌ها، ممکن است گفته شود که در لرستان، خشکسالی وجود نخواهد داشت؛ بله، اگر معیار خشکسالی، صرفاً «میزان بارندگی» باشد، خشکسالی وجود نخواهد داشت؛ لیکن این استان به دلیل عدم وجود مخازن کافی برای ذخیره آب، تقریباً همواره با کم آبی مواجه خواهد بود. از طرفی به خاطر شیب نسبتاً زیاد در این استان کوهستانی، رواناب ایجاد شده بر اثر بارندگی، به صورت سیلاب مخرب در می‌آید و باعث خسارات متعدد می‌شود. لذا در موضوع جبران خسارات ناشی از سیل و خشکسالی بایستی به این نکته توجه شود (در واقع در لرستان سیل و خشکسالی دو روی یک سکه اند). ضمناً در صورت وجود سدهای مخزنی در استان، بخاطر نقش مخزن در کاهش دبی اوج سیلاب و افزایش زمان رسیدن دبی سیلاب به اوج، انرژی سیلاب کاهش و سیل تسکین پیدا می‌کند و علاوه بر کاهش خطرات سیل در استان، خسارات سیل در استان خوزستان هم کاهش می‌یابد.
٢- توزیع مکانی نامناسب بارندگی
بیشتر بارندگی در مناطق کوهستانی، به دور از اراضی کشاورزی، در قعر دره‌های عمیق جاری و از استان خارج می‌شود (مثال اول: ایستگاه «کشور» در ارتفاعات جنوب شرق استان که معرف بیش از ١١ درصد وسعت استان است پربارانترین ناحیه استان است و همواره دارای بارندگی بالای ١٠٠٠ میلی متر است و عدد میانگین بارندگی استان را بالا می‌برد ولی بارندگی این منطقه بدون استفاده در استان، به صورت رواناب، از طریق دره‌های عمیق خارج می‌شود و وارد رودخانه دز می‌شود. مثال دوم: ایستگاه دورود که دومین ناحیه پرباران استان است و بیش از ٩ درصد وسعت استان را در بر می‌گیرد، حدود ٧٥ درصد آن به رودخانه‌های سزار و بختیاری می‌ریزد و بدون استفاده مناسب از استان خارج می‌شود.)
همچنین امسال پلدختر، بر خلاف معمول، از پربارانترین مناطق استان بود که با توجه به اینکه در جنوب استان واقع شده است، بارندگی آنجا هم عمدتاً بدون قابلیت ذخیره از استان لرستان خارج می‌شود.
٣- توزیع زمانی نامناسب بارندگی
بر طبق آمار بلند مدت، حدود ٧٠ درصد بارندگی از اواخر آذر تا اوایل بهار اتفاق می‌افتد که در این مدت، نیاز بخش کشاورزی که بیشترین مصرف کننده آب است (با مصرف حدود٩٢ درصد آب) نسبتاً ناچیز است.
4- اگر زمان تداوم بارندگی طولانی باشد، بارش بی وقفه پس از اشباع کردن سطح زمین، تبدیل به رواناب می‌شود و نه تنها در تغذیه آب زیر زمینی تقریباً سهمی ندارد بلکه بدلیل طولانی‌تر شدن زمان بارندگی از زمان تمرکز (زمان رسیدن آب‌ها از دورترین نقاط حوضه‌های آبریز به نقطه خروجی) و تجمیع رواناب مناطق مختلف، تبدیل به سیلاب‌های مخرب می‌شود؛ ولی اگر بارندگی‌ها منقطع باشد و در فاصله بین دو بارندگی، زمین از حالت مرطوب و اشباع در بیاید، تأثیر آن در تغذیه آب زیر زمینی بیشتر است (مشروط به آنکه در زمان کوتاهی، مقدار بارندگی خیلی زیادی اتفاق نیفتد؛ که در این صورت هم، بخاطر بالا بودن شدت بارندگی، سیلاب اتفاق می‌افتد). اگر بارندگی به صورت برف باشد و به تدریج در زمین نفوذ کند، در تغذیه آب زیر زمینی مؤثرتر است.
5- بر خلاف برخی اظهار نظرها، نمی‌توان نظم یا تناوب زمانی خاصی را برای دوره‌های تر سالی و خشکسالی قائل بود؛ آنچه که مشاهده می‌شود بی نظمی اقلیمی است که برخی از آن به تغییر اقلیم تعبیر می‌کنند.
6- با توجه به نکات گفته شده، نیاز است که وزارت نیرو به تخصیص آب سدها و طرح‌های تأمین آب استان، نگاه ویژه داشته باشد و در وضعیت فعلی که تخصیص آب سدها و طرح‌های تأمین آب علیرغم داشتن مطالعات مصوب با محدودیت مواجه شده‌اند بازنگری کند و منابع مالی طرح‌های در دست اجرا را نیز تقویت کند.
٧- رواناب هایی که از استان خارج و در سدهای بزرگ پایین دست ذخیره می‌شود، تولید برق کرده و به مصرف کشاورزی و شرب می‌رسد. لذا از این آب که در بالادست (مثل استان لرستان) خرابی به بار می‌آورد، در پایین دست، آب بها و برق بها، حاصل می‌شود؛ لذا پیشنهاد می‌شود، از طریق یک ماده واحده در مجلس شورای اسلامی، بخشی از درآمد آب بها و برق بهای سدهای مخزنی کشور، صرف طرح‌های مهندسی رودخانه و کنترل سیلاب مناطق بالادست شود.
*استاد دانشگاه در مهندسی آب





نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

آغاز نصب تجهیزات در کارخانه سیمان سفید ازنا

سارق محتویات خودرو با 20 فقره سرقت در دورود دستگیر شد

استاندار لرستان: مدیران در بازسازی مناطق سیلزده توان خود را چند برابر کنند

شماره 40 مجله «ایران‌مهر» منتشر شد

فضای استان را انتخاباتی نمی‌کنیم/ توزیع 6000 پک لوازم خانگی بین مردم

تخصیص اعتبار عمرانی برای بازسازی مسجد علوی خرم‌آباد

رسیدگی به تخلفات 16 شرکت حمل‌ونقل لرستان/ 3 شرکت جریمه نقدی شدند

مراکز دینی نیازمند توجه هستند/ هدف نماز جمعه تقویت هدایت‌گری است

مرکز جامع توان‌بخشی خیریه در خرم‌آباد افتتاح شد

سومین پویش فصل گرم کتاب در لرستان اجرا شد

مکان استقرار تجهیزات بحران علوم پزشکی لرستان ساماندهی شود

کودکان روستایی لرستان بازی‌های بومی محلی را اجرا کردند

منطقه گردشگری «شیرز» پاکسازی شد

تعداد آثار ملی لرستان به دو هزار و 465 اثر رسید

5 تیم به‌صورت روزانه وضعیت ارتباطات لرستان را پایش می‌کنند

تعمیر مدارس سیل‌زده لرستان تا مهرماه سال جاری

کمک 1048 میلیاردی برای جبران خسارت‌های سیل لرستان

عجله‌ای برای انتخاباتی کردن فضای استان نداریم

مدیران آمادگی جذب اعتبارات سیلاب را داشته باشند

تخریب کامل 68 کیلومتر راه اصلی در جریان سیلاب پلدختر

اعزام تیمی برای بررسی خسارت احتمالی زلزله در روستای«لارکه»سپیددشت

زلزله «سپیددشت» لرستان را لرزاند

نماز جمعه از شئون ولایت و زبان گویای مردم است

مسئولان از انتقاد ائمه جمعه استقبال کنند

اعتراض نماینده مردم بروجرد به میزان اعتبارات شهرداری‎های بروجرد

مسئول دفتر نمایندگی ولی‌فقیه در سپاه ناحیه بروجرد معرفی شد

وضعیت زرد و قرمز مصرف برق در جنوب کشور/ خاموشی در کمین است

مشکل بررسی 14 هزار پرونده خسارت سیل لرستان به سرعت برطرف می‌شود

سیل 13 هزار و 700 میلیارد به بخش کشاورزی کشور خسارت زد

روش ورود پژوهشگاه فضایی به بررسی خسارات سیل باید اعلام می‌شد

14هزار پرونده خسارت سیل به کشاورزی لرستان از روند بررسی خارج شد

560 میلیارد اعتبار برای کشاورزان سیل‌زده لرستانی در نظر گرفته شد

پرداخت 30 میلیارد تسهیلات در قالب 2000 پرونده خسارت سیل کشاورزی

سیل 13 هزار و 700 میلیارد تومان به کشاورزی کشور خسارت زد

معاون سازمان برنامه و بودجه: اعتبار آزادسازی قلعه فلک الافلاک خرم آباد تا شهریور پرداخت می شود

استاندار خبر داد: ابلاغ 4000 میلیارد اعتبار سیل به لرستان

سپاه پاسداران یک نفتکش انگلیسی را در تنگه هرمز توقیف کرد

اقدام اروپا در برابر برجام متکبرانه و خودخواهانه است

قبول طرح انجماد در برابر انجماد ننگ است

4هزار میلیارد تومان اعتبار جبران خسارت سیل به لرستان اختصاص یافت

اعتبار آزادسازی قلعه فلک الافلاک خرم آباد تا شهریور پرداخت می شود

گره تامین منابع مالی پروژه‌های لرستان

فصل دیگری از مرمت حمام تاریخی شهر «اشترینان» آغاز شد

تامین کامل اعتبار ساماندهی حریم فلک‌الافلاک تا قبل از شهریور ماه

آمادگی 100 درصدی مجموعه نظارت بر انتخابات مجلس در لرستان

اعتبارات حوزه‌های مختلف لرستان به صورت 100 درصدی تخصیص یابند

ظرفیت‌های کشاورزی و باغی لرستان می‌تواند به کمک توسعه ملی بیاید

خسارت 160 میلیارد تومانی سیلاب به فضاهای آموزشی لرستان

لزوم تسریع در ابلاغ تسهیلات اشتغال روستایی از سوی صندوق توسعه ملی

طرح‌های هادی روستایی لرستان از اعتبارات توازن امسال محروم شده‌اند