ندای لرستان

آخرين مطالب

رازهای نهفته چاه دژ شاپوری فاش شد مقالات

رازهای نهفته چاه دژ شاپوری فاش شد

  بزرگنمايي:

لر آنلاین - چاه اسرارآمیز قلعه فلک الافلاک برای نخستین بارمورد بررسی و مطالعه قرار گرفت.
  طی یک پروژه پژوهشی مشترک میراث فرهنگی و شرکت آب منطقه‎ای لرستان و در اقدامی بی سابقه چاه باستانی و اسرارآمیز قلعه فلک ‎ الافلاک برای نخستین بار مورد مطالعه و بررسی کارشناسی قرار گرفت.
چاه قلعه از نوع چاه‌های دستکند است
در این رابطه رضا میرزایی، مدیرعامل شرکت آب منطقه ‎ ای لرستان که به بررسی زمین شناسی و هیدرولوژی آن پرداخته  گفت: چاه قلعه از نوع چاه‌های دهانه گشاد و دستکند بوده که به وسیله مقنی و با استفاده از ابزارآلات دستی در سازند سخت کربناته سروک بطور قائم حفر شده است.

وی افزود: عمق چاه معادل 40 متر و 60 سانتی ‎ متر، ابعاد دهانه 192*125سانتی ‎ متر، چاه در قسمت انتهایی و دستکند چاه 127*108سانتی ‎ متر و سطح برخورد با آب برابر 38 متر و 20 سانتی ‎ متر است. ساختگاه چاه در شمال شرقی حیاط اول و در پشت یک طاق نمای بلند قراردارد.
میرزایی در خصوص وضعیت زمین شناسی محل حفر چاه قلعه بیان کرد: این محل از نظر زمین شناسی ساختمانی در زون زاگرس چین خورده و از نظر چینه شناسی در سازند سروک با لیتولوژی آهک های مارنی– رسمی تیره رنگ درز و شکاف دار به سن کرتاسه‌ پائین قرار دارد.
منشاء آب چاه قلعه فلک ‎ الافلاک ریزش ‎ های جوی است
مدیرعامل شرکت آب منطقه ‎ ای لرستان در رابطه با هیدرولوژی این چاه گفت: منشاء آب چاه قلعه فلک ‎ الافلاک ریزش ‎ های جوی است که به صورت برف و باران در سیستم ‎ های درز و شکاف، فروچاله ‎ ها و سایر اشکال کارستی به درون آهک ‎ ها نفوذ کرده و سپس از طریق مجاری کارستی به صورت جریان ‎ های زیر سطحی وارد چاه می‌شوند.
وی ادامه داد: آبخوان سفیدکوه، یک آبخوان کارستی توسعه یافته است که حوضه‌ آبریز نسبتاً وسیعی دارد و سالانه حدود یکصد میلیون متر مکعب به طور طبیعی از طریق چشمه ‎ ها و سراب ‎ های متعدد تخلیه دارد.
میرزایی با اشاره به ضعف دانش زمین شناسی و آب یابی در عهد باستان، در خصوص چگونگی تعیین محل چاه قلعه اضافه کرد: مهندسین آن زمان با استفاده از شواهد سطحی از جمله سرریز چشمه گلستان در زیر قلعه و احتمالاً وجود یک فرو چاله‌ کارستی قیفی شکل(سینک هول) در محلی که چاه حفاری شده، تعیین محل را انجام داده‎اند.
مدیرعامل شرکت آب منطقه‎ای لرستان تصریح کرد: شواهد حاکی از آن است که ابعاد دهانه‌ چاه تا عمق حدود 15 متری، به طور طبیعی نسبت به بخش‌های تحتانی بزرگتر بوده و به همین خاطر دهانه آن را با استفاده از آجر و سنگ‌های لاشه ساماندهی و کوچکتر کرده‌اند.
این چاه از جمله معدود چاه‎ های تامین آب شرب کشور بوده که به صورت دستکند است
همچنین عطا حسن ‎ پور، پژوهشگر باستان شناس در این مورد گفت: قبل از ساخت هر بنای تاریخی یا شکل ‎ گیری زیستگاهی کهن، نزدیکی به منابع آب سطحی یا زیرزمینی مورد توجه سازندگان یا معماران بوده است. به ویژه سیستم دفاعی قلاع باستانی در تمام ادوار تاریخی از این قضیه تبعیت می‌کرده چرا که در مواقع حساس همچون محاصره قلعه‌ها یا زمان جنگ، دسترسی به آب شرب یکی از مهمترین نیازهای ساکنان دژها بوده است.
وی افزود: سیستم حفر چاه در قلعه‌ها به ویژه در مناطق کوهستانی به دلیل وجود صخره‌ها و زمین سنگلاخ همواره با چالش‌های خاصی همراه بوده است. چاه قلعه فلک ‎ الافلاک از جمله معدود چاه ‎ های تامین آب شرب کشور بوده که به صورت دستکند در دل صخره‌های آهکی کنده شده است. این چاه در ضلع شمالی حیاط اول و قسمت صخره ‎ ای تپه فلک ‎ الافلاک حفر شده و در طول حیات فرهنگی قلعه آب مورد نیاز ساکنان آن را تامین می‌کرده و اکنون به عنوان یکی از جاذبه‌های جانبی قلعه، در معرض بازدید علاقمندان و گردشگران قرار دارد.
این مطالعه به صورت چند جانبه و با کمک از علوم مختلف انجام گرفت
حسن‎پور اطلاعات جدیدی درباره چاه قلعه فلک الافلاک ارائه کرد و گفت: این چاه برای نخستین بار است که مورد بررسی و مطالعه علمی و تحقیقاتی قرار می ‎ گیرد. این مطالعه به صورت چند جانبه و با کمک از علوم و تخصص ‎ هایی همچون باستان شناسی، زمین شناسی، هیدرولوژی و معماری انجام گرفت و اطلاعات تکمیلی و بیشتر به زودی در قالب کتابی با عنوان معرفی گنجینه لرستان ارائه خواهد شد.

مدیر گنجینه آب استان با اشاره به اینکه بررسی درون چاه در شرایطی بسیار دشوار با هوای نامناسب و رطوبت بالا حدود چهار ساعت به طول انجامید گفت: چاه قلعه از سه بخش تشکیل شده است. دهانه ورودی چاه آجر چین، بخش میانی سنگ چین و قسمت تحتانی آن که بیشترین عمق را نسبت به سایر بخش ‎ ها دارد به صورت صخره‌کند یا دستکند است.
وی ادامه داد: در هر کدام از جداره‌های ضلع شمالی و جنوبی این چاه، تعداد 75 فرورفتگی مکعبی شکل و در مجموع 150 حفره به صورت قرینه وجود دارد که جهت قرارگیری دستک ‎ های چوبی برای حفر چاه و همچنین فرود یا صعود به آن ایجاد شده ‎ اند. در بخش آجر چین چاه هشت حفره، در بخش سنگ چین 9 عدد و در بخش دستکند آن 58 حفره در یک ضلع تراشیده شده که نسبت به سایر نقب‌های دستکند در استان لرستان از فراوانی قابل ملاحظه‌ای برخوردار هستند.
نمونه سفال به دست آمده از لابه‌لای دیواره سنگ‌چین چاه مربوط به دوره ساسانی است
حسن‎پور ضمن اشاره به اینکه در این بررسی جهت انجام آزمایشات از رسوبات کف و بدنه، ملاط بین سنگ‎ها، سفال و آب درون چاه نمونه برداری شد، گفت: نمونه سفال به دست آمده از لابه‌لای دیواره سنگ چین چاه مربوط به دوران تاریخی و احتمالاً به قبل از دوره ساسانی متعلق است که البته شواهد باستان شناسی به دست آمده از لایه‌نگاری‌های مختلف تپه فلک الافلاک این مطلب را تایید می‎کند.
مدیر گنجینه آب استان اضافه کرد: عمق دقیق آب موجود در کف چاه که با استفاده از دستگاه ‎ های عمق یاب و سطح یاب اندازه گیری شد حدود 2 متر 40 سانتی ‎ متر بود. لازم به ذکر است نتایج به دست آمده از آزمایش آب این چاه که توسط خانم دکتر شیدا برمه‌زیار انجام گرفت نشان می‌دهد، آب در کف چاه هنوز هم جریان دارد و کاملاً قابل شرب است. میزان هدایت الکتریکی یا EC آن 549 میکروزیمنس بر سانتیمتر، میزان سختی آب PPM 220، مقدار باقی ‎ مانده تبخیر T.D.S برابر با 351 میلی گرم بر لیتر، قلیائیت 4 میلی اکی والان گرم بر لیتر، میزان PH 7.72 و میزان کلر موجود در آن 1.1 میلی اکی والان در لیتر است.
حسن‎پور در پایان افزود: این اقدام با پشتیبانی مدیر کل میراث فرهنگی، سرپرستی قلعه فلک ‎ الافلاک، معاونت و یگان حفاظت میراث فرهنگی و با همکاری مهندس دلفان مهندس معمار و نقشه بردار، داریوش ابدالیان، صخره نورد و محمدرضا کرموند، قائم مقام شرکت آب منطقه ‎ ای صورت گرفت که جای تقدیر دارد.






نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

هشت بهشتی که یک بهشت هم نیست

بدحجابی یکی از عوامل بروز آسیب‎‎های اجتماعی در بروجرد

توقف کودکی پشت چراغ قرمز کار

تب و لرز تابستان در قلب آلپ ایران/اینجا مردادماه به برف نشسته است

برگزاری مسابقه مقاله‌نویسی با محوریت دفاع مقدس در لرستان

اجتماعی شدن کتابخانه ها آغازی برای ترویج فرهنگ مطالعه

ایجاد موزه قلعه مظفری سلسله در پیچ و خم وعده ها

وضع سیل‌زده‌های فروردین به‌وقتِ مرداد؛ مشکلاتی که همچنان باقی است

جنایات گروهک منافقین افشا و بازخوانی شود

دستیابی به انرژی از مزارع خورشیدی

می خواهم به شهر بروم!

پل کاکارضا دوباره استوار می شود

/گزارش/ جان به آب می‌دهیم!

راهی که ختم به خیر می شود

وعده وزارت نیرو تحقق نیافت/ گروکشی بانک از سیل‌زدگان لرستان

دلفان، آسیب پذیر در مقابل حوادث آتش سوزی

شیرز، شگفتی گردشگری لرستان

/گزارش/ تفنگ را برندار برادر!

زباله گردی، زخمی بر سیمای شهر

مصرف برق لرستانی‌ها در وضعیت «سبز» است/ تابستان بدون خاموشی

رسوب مشکلات سیل در بخشداری‌های لرستان

3 ماه از سیلاب گذشت/قصه سیل به سر رسید وعده مسئولان به مقصد نرسید

حرکت پرشتاب برای تداوم توسعه استان ها

تداوم کمک رسانی به سیل زدگان تا رفع مشکلات

بیشه، تفرجگاه یا قربانگاه؟

سازگاری با کم آبی در لرستان

مصائب تالاب‌های لرستان/ مخالفت با سدسازی در بالادست «گری بلمک»

تعیین هوشمند مقصد سفر به جای گرفتاری 15 ساعته در ترافیک شمال

پروانه‌ای پیله کرده در ژنِ کودک

سیمای قضائی و عدالت محوری

توهم پرآبی

ضعف زیرساخت‌ در «گلدشت» بروجرد/عمده سوئیتهای اجاره‌ای مجوز ندارند

/گزارش/ معروف بین‌الملل، مظلوم داخل!

تابستان و قصه تکراری نبود سرگرمی کافی برای جوانان

ایران از توسعه سدهای برقآبی جا ماند/روایتی دیگر از لزوم سدسازی

رخت سیاه بر تن طبیعت لرستان/ راه‎آهن مقصر است؟

جبران خسارت سیل در سایه توجه مسئولان

موج خدمت تا رسیدن سیلزدگان به ساحل آرامش ادامه دارد

رج برجی که کج‌تر می‌شود!

آنگاه‌ که خروش سزار در طغیان کشکان فراموش شد

ویزیت همزمان چند بیمار و نارضایتی بیماران

کهمان، نگین گردشگری سلسله زیرساخت رفاهی می خواهد

خرم آباد شهری که در آتش اختلاف شهردار و شورای شهر می سوزد

گزارشی از خرابی‌ها و مدیریت بحران سیلاب‌های لرستان در 5 و 12 فروردین 98 - مهدی زارع *

اوتیسم؛ زمانی برای در خود فروماندن

خشونت های پنهان زیر یک سقف

سفر بی‌بازگشت بلوط‌کاران/سنجاب‌هایی که سر از بازار تهران درآوردند

تابستان، فصلی سیاه بر قامت سبز زاگرس

لزوم اصلاح زیرساخت‌ها، و تزریق تفکرهای جدید و آینده‌نگر در شبکه استانی لرستان

گذری بر حوادث مهم دوران رهبری امام خمینی (ره)